Sau sáu năm gián đoạn, tập đoàn truyền thông Nine của Australia chính thức xác nhận The Sydney Morning Herald và The Age sẽ tái mở văn phòng đại diện tại Bắc Kinh vào tháng 2/2026. Động thái này không chỉ mang ý nghĩa nghiệp vụ báo chí, mà còn phản ánh những chuyển biến quan trọng trong bối cảnh quan hệ ngoại giao, truyền thông và địa chính trị tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Sự trở lại của báo chí Australia tại Trung Quốc

Theo thông báo từ Nine, phóng viên cao cấp Lisa Visentin sẽ chuyển từ Singapore sang Bắc Kinh để phụ trách đưa tin cho nhiều đầu báo lớn gồm The Sydney Morning Herald, The Age, Brisbane Times và WAtoday. Đây là lần đầu tiên sau sáu năm, các tờ báo này có sự hiện diện thường trực tại Trung Quốc, sau giai đoạn dài đàm phán với Chính phủ Trung Quốc và Đại sứ quán Trung Quốc tại Canberra.

Ông Luke McIlveen, Tổng biên tập điều hành của Nine, khẳng định việc đặt văn phòng tại Bắc Kinh là yếu tố then chốt để giúp độc giả Australia hiểu rõ hơn về mối quan hệ quan trọng bậc nhất của nước này trong khu vực. Trung Quốc, theo ông, không chỉ là đối tác kinh tế lớn nhất mà còn là một siêu cường toàn cầu về quân sự, công nghệ và ảnh hưởng địa chính trị.

Tầm quan trọng của “on-the-ground journalism” trong kỷ nguyên bất ổn

Trong bối cảnh truyền thông quốc tế ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu thứ cấp, tin tức tổng hợp và AI, việc Nine quyết định quay lại mô hình phóng viên thường trú tại Bắc Kinh cho thấy cam kết mạnh mẽ với báo chí điều tra và phân tích chuyên sâu.

Theo McIlveen, Lisa Visentin đã có hai năm đưa tin từ Singapore, cung cấp những góc nhìn quan trọng về ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tuy nhiên, việc “ở ngay trung tâm quyền lực” tại Bắc Kinh sẽ giúp nâng tầm chất lượng thông tin, mang đến cho độc giả bối cảnh chính trị – xã hội chính xác, kịp thời và đa chiều hơn.

Di sản báo chí lâu đời của Herald và The Age tại Trung Quốc

Quyết định tái mở văn phòng Bắc Kinh không phải là bước đi mang tính thử nghiệm, mà là sự nối dài một truyền thống báo chí lâu đời. Từ năm 1973, The Sydney Morning Herald và The Age đã đặt văn phòng tại Trung Quốc, với Margaret Jones là nữ phóng viên đầu tiên sau Thế chiến II làm việc thường trú tại đây.

Cựu Thủ tướng Australia Gough Whitlam từng đánh giá Jones là người “đặt nền móng cho văn phòng Fairfax tại Bắc Kinh”, góp phần giúp công chúng Australia hiểu rõ hơn về chính sách đối ngoại của đất nước. Sau đó, nhiều nhà báo kỳ cựu như Philip Wen, John Garnaut hay Kirsty Needham đã tiếp nối vai trò này, trước khi văn phòng phải đóng cửa vào năm 2020.

Tái kết nối truyền thông trong bối cảnh quan hệ Australia – Trung Quốc thay đổi

Việc Nine quay lại Bắc Kinh diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương Australia – Trung Quốc có dấu hiệu ổn định hơn so với giai đoạn căng thẳng trước đây. Các yếu tố như thương mại, đầu tư, an ninh khu vực và công nghệ đang trở thành chủ đề then chốt, đòi hỏi sự theo dõi sát sao từ báo chí quốc tế.

Từ góc độ truyền thông, động thái này cũng phản ánh một xu hướng rộng hơn: các tập đoàn báo chí lớn đang tái đầu tư vào hiện diện vật lý tại các trung tâm quyền lực toàn cầu, thay vì chỉ dựa vào mạng lưới cộng tác viên hoặc tin tức từ xa.

Ý nghĩa chiến lược đối với Nine và báo chí khu vực

Việc tái lập văn phòng Bắc Kinh giúp Nine củng cố vị thế là tập đoàn truyền thông có năng lực đưa tin quốc tế hàng đầu tại Australia, đồng thời nâng cao giá trị nội dung trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ nền tảng số và mạng xã hội.

Về dài hạn, sự hiện diện này không chỉ phục vụ độc giả trong nước mà còn góp phần định hình cách Australia nhìn nhận vai trò của Trung Quốc trong trật tự khu vực và toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.