Chính phủ Mỹ vừa công bố kế hoạch áp dụng một vòng thuế quan mới đối với các sản phẩm bán dẫn nhập khẩu từ Trung Quốc, dự kiến có hiệu lực từ năm 2027. Động thái này cho thấy cuộc đối đầu công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa hạ nhiệt, bất chấp những nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng trong thời gian qua.

Theo thông tin từ Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), mức thuế mới sẽ được công bố trước ít nhất 30 ngày so với thời điểm áp dụng chính thức và sẽ được cộng dồn lên các mức thuế hiện hành. Trước đó, chip bán dẫn Trung Quốc đã phải chịu mức thuế 50% theo kết luận của cuộc điều tra theo Mục 301 liên quan đến các hành vi thương mại không công bằng.

Mỹ gia tăng sức ép với ngành bán dẫn Trung Quốc

Theo hồ sơ công bố, chính quyền Mỹ cho rằng Trung Quốc đã và đang sử dụng các biện pháp hỗ trợ mang tính hệ thống nhằm kiểm soát và chi phối ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Điều này bao gồm trợ cấp nhà nước, định hướng sản xuất và các chính sách công nghiệp làm méo mó cạnh tranh, gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ và các đối tác.

Bộ Thương mại Mỹ nhận định những hành vi này không chỉ gây tổn hại cho doanh nghiệp nội địa mà còn tiềm ẩn rủi ro về an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng, đặc biệt với các ngành then chốt như quốc phòng, ô tô, trí tuệ nhân tạo và viễn thông.

Việc áp thuế mới được xem là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào chuỗi cung ứng bán dẫn từ Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy sản xuất nội địa thông qua các chương trình như Đạo luật CHIPS and Science Act.

Tác động lan rộng tới chuỗi cung ứng toàn cầu

Động thái này được dự báo sẽ tiếp tục tạo ra những xáo trộn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh ngành bán dẫn vẫn đang chịu áp lực từ nhu cầu tăng cao và quá trình tái cấu trúc sản xuất hậu đại dịch. Việc áp thuế mới có thể khiến giá linh kiện tăng, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất của nhiều ngành phụ thuộc vào chip như ô tô, điện tử tiêu dùng và thiết bị công nghiệp.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng căng thẳng thương mại kéo dài có thể thúc đẩy xu hướng “tách chuỗi cung ứng” (decoupling), khi các quốc gia và doanh nghiệp tìm cách giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.

Bức tranh dài hạn của cuộc cạnh tranh công nghệ

Việc Mỹ tiếp tục siết chặt chính sách với Trung Quốc cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới đang bước sang giai đoạn mang tính cấu trúc và dài hạn hơn. Không chỉ dừng ở thương mại, các biện pháp này còn phản ánh cuộc đua chiến lược về quyền kiểm soát chuỗi giá trị công nghệ cao trong nhiều thập kỷ tới.

Trong bối cảnh đó, ngành bán dẫn toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh, với các doanh nghiệp buộc phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn sản xuất và đầu tư mạnh hơn vào công nghệ cốt lõi để thích ứng với môi trường địa chính trị ngày càng phức tạp.