Từng được xem là niềm tự hào của công nghệ Mỹ, iRobot – cha đẻ của dòng robot hút bụi Roomba – vừa chính thức đệ đơn xin bảo hộ phá sản sau 35 năm hoạt động và thông báo bán lại toàn bộ hoạt động kinh doanh cho Shenzhen PICEA Robotics (Trung Quốc).

Một cái kết gây nhiều tiếc nuối cho thương hiệu từng được định giá hàng tỷ USD, đồng thời là lời cảnh báo lạnh lùng cho toàn bộ ngành phần cứng công nghệ toàn cầu.

Từ niềm tự hào Thung lũng Silicon đến vòng xoáy khủng hoảng

Trong suốt nhiều năm, iRobot gần như đồng nghĩa với robot hút bụi. Roomba không chỉ là sản phẩm, mà là danh từ chung cho cả một ngành hàng. Tuy nhiên, lợi thế tiên phong đó không được chuyển hóa thành lợi thế dài hạn.

Sau khi thương vụ sáp nhập trị giá 1,7 tỷ USD với Amazon đổ bể đầu năm 2024 do rào cản chống độc quyền từ EU, iRobot chính thức rơi vào thế không lối thoát:

Nợ chồng chất

Doanh số suy giảm

Không còn khả năng cạnh tranh về giá, công nghệ lẫn tốc độ đổi mới

Trong khi đó, thị trường robot hút bụi đã bước sang một chu kỳ cạnh tranh hoàn toàn mới.

Thua ngay trên chính sân chơi công nghệ

Điều đáng nói là iRobot không thua vì thiếu thị trường, mà thua vì thiếu nhịp độ đổi mới.

Trong khi iRobot vẫn trung thành với nền tảng công nghệ cũ, các đối thủ Trung Quốc như Roborock hay Ecovacs liên tục:

Ra mắt tính năng AI điều hướng thông minh

Phát triển trạm sạc đa năng (tự giặt giẻ, đổ rác, sấy khô)

Cải tiến sản phẩm theo chu kỳ cực ngắn

Đẩy giá bán xuống mức iRobot không thể theo kịp

Cuộc chơi không còn là “ai phát minh trước”, mà là ai cải tiến nhanh hơn và rẻ hơn.

Khi OEM trở thành người đi thâu tóm thương hiệu

Chi tiết mang tính biểu tượng nhất trong thương vụ này nằm ở chỗ: PICEA Robotics không phải người ngoài, mà chính là đối tác OEM lâu năm của iRobot.

Điều này cho thấy một sự dịch chuyển quyền lực rõ rệt:

Trung Quốc không còn chỉ “làm thuê”

Chuỗi cung ứng không chỉ sản xuất, mà nắm luôn năng lực R&D, tối ưu chi phí và kiểm soát tốc độ ra mắt sản phẩm

Khi thương hiệu phương Tây hụt hơi, nhà cung cấp sẵn sàng thâu tóm ngược lại chính khách hàng của mình

Đây không còn là câu chuyện riêng của iRobot, mà là xu hướng chung trong ngành phần cứng, từ smart home đến consumer electronics.

iRobot ngủ quên trên chiến thắng

Roomba từng thắng vì đi trước thời đại. Nhưng iRobot lại thua vì ở lại quá lâu trong vùng an toàn.

Trong ngành phần cứng:

Không cải tiến mỗi năm = tụt hậu
Không tối ưu chuỗi cung ứng = thua về giá
Không kiểm soát được tốc độ = bị loại khỏi cuộc chơi

Giờ đây, Roomba vẫn còn tồn tại như một cái tên quen thuộc, nhưng “linh hồn công nghệ Mỹ” của iRobot đã chính thức khép lại.

Kết luận: Smart Home đã đổi chủ

Sự sụp đổ của iRobot không chỉ là cái kết của một thương hiệu, mà là dấu mốc cho thấy quyền lực trong ngành Smart Home đang dịch chuyển rõ rệt về phía Trung Quốc – nơi kiểm soát cả:

Sản xuất

Công nghệ

Giá thành

Và tốc độ đổi mới

Cuộc chơi phần cứng toàn cầu đã bước sang giai đoạn mới:
ai kiểm soát chuỗi cung ứng, người đó kiểm soát thị trường